Dolgu testleri · Kum kesafet deneyi · ASTM D1556
Kum Konisi Deneyi
Dolgu, yol alt temeli ve bina altı kontrollü dolgularda yerinde yoğunluğu kum konisiyle ölçüyoruz. ASTM D1556’ya göre çukurun hacmini kalibre kumla buluyor, kuru yoğunluğu Proktor değerine bölüp sıkışma yüzdesini raporluyoruz.
Doğrudan arayın: 0533 616 18 67
- ASTM D1556 · AASHTO T191
- Radyoaktif kaynak yok
- Nükleer testle birlikte doğrulama
- 2001’den beri sahada
- Kalibre kum dolu kavanoz
- Vana
- Koni
- Delikli taban plakası
- Deney çukuru, kumla doldurulur
- Çukurdan çıkan zemin tartılır
Tanım
Kum konisi deneyi nedir?
Kum konisi deneyi, sıkıştırılmış zeminde küçük bir çukur açılıp çıkan zeminin tartıldığı ve çukurun hacminin birim hacim ağırlığı bilinen kalibre kumla bulunduğu bir saha deneyidir. Zeminin kütlesi hacmine bölünerek yerinde yoğunluk bulunur. Kum kesafet deneyi ya da arazi kesafet deneyi olarak da bilinir.
Kuru yoğunluk, aynı malzemenin Proktor deneyinden bulunan en büyük kuru yoğunluğa bölünür ve sıkışma yüzdesi elde edilir. Dolgularda çoğunlukla %95 sıkışma istenir, değeri proje şartnamesi belirler.
Radyoaktif kaynak kullanmadığı için lisans gerektirmez. Nükleer sıkışma testinin uygun olmadığı malzemelerde ve nükleer sonuçların doğrulanmasında kullanılır.
Bir bakışta
| Standartlar | ASTM D1556, AASHTO T191, BS 1377-9. |
|---|---|
| Ölçülen değer | Yerinde yaş ve kuru yoğunluk, % Proktor. |
| Çukur | Taban plakasının deliğinden yaklaşık 15 cm çaplı, tabaka kalınlığı kadar derin. |
| Kum | Temiz, kuru, serbest akan, birim hacim ağırlığı kalibre edilmiş kum. |
| Su içeriği | Çukurdan çıkan zeminin etüvde kurutulmasıyla bulunur. |
| Ön şart | Malzemenin akredite laboratuvarda yapılmış Proktor deneyi. |
Ne zaman seçilir
Kum konisinin güçlü ve zayıf yanları
Güçlü yanları
- Doğrudan ölçüm: kütle ve hacim tartılarak bulunur
- Radyoaktif kaynak, lisans ve dozimetri gerektirmez
- Nükleer cihaz sonuçlarını doğrulamak için referans yöntemdir
- Nükleer cihazın uygun olmadığı malzemelerde kullanılabilir
- Ekipmanı basittir, her sahaya taşınabilir
Dikkat gereken durumlar
- Nükleer teste göre daha uzun sürer, kesin sonuç etüv kurutmasından sonra çıkar
- Suya doygun ya da çukur açılınca akan, çöken zeminlerde uygulanamaz
- Kolayca deforme olan yumuşak zeminlerde çukur hacmi bozulur
- Çok iri daneli dolgularda daha büyük ölçekli yöntem gerekir
- Yakında çalışan titreşimli makineler kumun yerleşimini bozar, deney sırasında durdurulmalıdır
Saha uygulaması
Kum konisi deneyi nasıl yapılır?
- Kum ve koni kalibre edilirKumun birim hacim ağırlığı ve koninin doldurduğu kum miktarı deneyden önce belirlenir.
- Yüzey hazırlanırDeney noktası düzeltilir, gevşek malzeme alınır, taban plakası yüzeye sabitlenir.
- Çukur açılırPlakanın deliğinden tabaka kalınlığı kadar derin bir çukur açılır. Çıkan zeminin tamamı kapalı bir kaba alınır, kaybedilmez.
- Çukur kumla doldurulurDolu kavanoz tartılır, koni plakaya oturtulur, vana açılır. Kum akışı durunca vana kapatılır, kavanoz yeniden tartılır.
- Zemin tartılır ve kurutulurÇukurdan çıkan yaş zemin tartılır. Su içeriği için numune etüvde kurutulur.
- Hesaplanır ve raporlanırÇukur hacmi, yaş ve kuru yoğunluk ile sıkışma yüzdesi hesaplanır, şartnameye göre değerlendirilip raporlanır.
Sonuçların hesaplanması
Kum konisinde sıkışma yüzdesi nasıl hesaplanır?
Başlangıç değerleri örnektir. Kendi ölçümlerinizi girin, hesap adım adım güncellenir.
- Çukura giren kumilk − son − koni
- Çukur hacmi Vçukura giren kum / kumun birim hacim ağırlığı
- Yaş yoğunluk γnyaş zemin / V
- Kuru yoğunluk γdγn / (1 + w)
- Sıkışmaγd / γd,max × 100
Fiyat
Kum konisi deneyi fiyatı
Fiyatı en çok nokta sayısı ve sahanın bulunduğu il belirler.
- Nokta sayısı arttıkça nokta başına fiyat düşer
- Proktor deneyi yapılmadıysa akredite laboratuvar bedeli eklenir
- Çok noktalı işlerde nükleer test ve aralarda kum konisi kontrolü en ekonomik çözümdür
- Şehir dışı sahalarda yol ve konaklama eklenir
Yandaki bilgileri doldurun, mesajınız hazır olarak WhatsApp’ta açılsın. Şartnameniz ve dolgu krokiniz varsa aynı sohbete ekleyin.
Deney gününden önce
Sahada sizden beklenen hazırlık
- Kontrol edilecek tabaka serilmiş, sıkıştırılmış ve tesviye edilmiş olmalı
- Malzemenin Proktor deneyi yapılmış ya da numunesi alınmış olmalı
- Deney sırasında yakındaki silindir ve titreşimli makineler durdurulmalı
- Deney noktalarının yeri, kroki ya da kilometre bilgisi belirlenmiş olmalı
- Varsa şartnamedeki sıkışma şartı ve deney sıklığı bize iletilmeli
Deney sonunda
Raporda neler var?
- Kum kalibrasyonu ve koni sabiti
- Her nokta için tartımlar, çukur hacmi ve su içeriği
- Yaş ve kuru yoğunluk, sıkışma yüzdesi
- Şartnameye göre uygun ya da uygun değil değerlendirmesi
- Deney noktalarının yeri ve tabaka bilgisi
Uygulama alanları
Kum konisi deneyi nerelerde yapılır?
Sıkışma kontrolü yaptığımız projeler arasında TANAP boru hattı, İstanbul Havalimanı ve TOKİ Silivri konutları var. Tam liste için referanslar sayfasına bakabilirsiniz.
Karşılaştırma
Kum konisi mi, nükleer test mi?
| Kum konisi | Nükleer sıkışma testi | |
|---|---|---|
| Standart | ASTM D1556 | ASTM D6938 |
| Ölçüm | Kütle ve hacim tartılarak, doğrudan | Gama ve nötron sayımıyla, dolaylı |
| Su içeriği | Etüvde kurutularak | Cihaz sahada ölçer |
| Sonuç | Etüv kurutmasından sonra | Noktada hemen |
| Lisans | Gerekmez | NDK lisansı ve dozimetreli operatör |
| En uygun kullanım | Doğrulama, az sayıda nokta, nükleerin uygun olmadığı malzemeler | Çok sayıda noktada hızlı kontrol |
Çok noktalı işlerde en verimli yöntem, nükleer testle hızlı kontrol yapıp belirli aralıklarla kum konisiyle doğrulamaktır. Modül isteyen şartnamelerde dinamik plaka yükleme (LWD) ya da statik plaka yükleme yapılır.
Sıkça sorulan sorular
Kum konisi deneyi hakkında merak edilenler
Kum konisi deneyi nedir?
Sıkıştırılmış zeminde küçük bir çukur açılıp çıkan zeminin tartıldığı ve çukurun hacminin kalibre kumla bulunduğu bir saha deneyidir. Zeminin kütlesi hacmine bölünerek yerinde yoğunluk, Proktor değerine bölünerek sıkışma yüzdesi bulunur.
Kum konisi deneyi hangi standarda göre yapılır?
En çok ASTM D1556 standardına göre yapılır. AASHTO T191 ve BS 1377-9 da aynı yöntemi tanımlar.
Kum konisi deneyi nasıl hesaplanır?
Çukura giren kum, kavanozun ilk ve son tartımı farkından koninin aldığı kum çıkarılarak bulunur. Bu kütle kumun birim hacim ağırlığına bölünerek çukur hacmi elde edilir. Çukurdan çıkan yaş zemin hacme bölünür, su içeriğine göre kuru yoğunluk hesaplanır ve Proktor değerine bölünerek sıkışma yüzdesi bulunur.
Kum konisi için Proktor deneyi şart mı?
Evet. Sıkışma yüzdesi, saha kuru yoğunluğunun Proktor deneyinden bulunan en büyük kuru yoğunluğa oranıdır. Malzemeden 10–15 kg numune alınır ve Proktor deneyi akredite bir laboratuvarda yapılır.
Kum konisinde hangi kum kullanılır?
Temiz, kuru, serbest akan ve daneleri birbirine yakın boyda bir kum kullanılır. Kumun birim hacim ağırlığı deneyden önce kalibrasyonla belirlenir. Sahadaki zeminin kendisi bu amaçla kullanılmaz.
Dolguda yüzde kaç sıkışma istenir?
Kabul değerini proje şartnamesi belirler. Dolgularda çoğunlukla Proktor değerinin %95’i istenir. Değer tabakanın yerine ve esas alınan Proktor deneyine göre değişir.
Kum konisi mi, nükleer sıkışma testi mi daha iyi?
Kum konisi doğrudan tartıma dayandığı için referans yöntemdir ve lisans gerektirmez, ancak daha uzun sürer. Nükleer test sonucu noktada hemen verir. Çok noktalı işlerde nükleer testle ölçüp belirli aralıklarla kum konisiyle doğrulamak en verimli yoldur.
Kum konisi deneyi hangi zeminlerde yapılamaz?
Suya doygun ya da çukur açılınca akan ve çöken zeminlerde, kolayca deforme olan yumuşak zeminlerde uygulanamaz. Çok iri daneli dolgularda daha büyük ölçekli yöntemler gerekir.
Kum konisi deneyinin sonucu ne zaman çıkar?
Çukur hacmi ve yaş yoğunluk sahada hesaplanır. Su içeriği etüvde kurutularak bulunduğu için kesin kuru yoğunluk ve sıkışma yüzdesi kurutmadan sonra çıkar.
Çukur ne kadar derin açılır?
Çukur, taban plakasının yaklaşık 15 cm çaplı deliğinden kontrol edilen tabakanın kalınlığı kadar derin açılır. Bu nedenle her sıkıştırılan katman ayrı ayrı kontrol edilir.
Dolgunuzun sıkışmasını sahada doğrulayalım
Nokta sayısını, işin türünü ve sahanın bulunduğu ili iletin. Proktor deneyini akredite laboratuvarda yaptırıp saha ölçümlerini planlayalım.
Sarıgöl Mah. Mezarlık Sk. C1 No: 108 İç Kapı No: 63
Gaziosmanpaşa / İstanbul
GSM: 0533 616 18 67
Tel: 0212 369 00 16
info@zeminarastirma.com
Pzt–Cuma 08:00–19:00 · Cmt–Paz 08:00–14:00