Kazık yükleme deneyi, bir kazığa hidrolik krikoyla kademeli olarak düşey yük uygulanıp her kademede oturmanın ölçüldüğü statik saha deneyidir. Amaç, kazığın tasarımda öngörülen yükü kabul edilebilir oturmayla taşıyıp taşımadığını sahada doğrulamaktır. Deney çoğunlukla ASTM D1143/D1143M standardına göre yapılır ve sonucu bir yük–oturma eğrisi olarak raporlanır.

Zemin Araştırma Merkezi olarak fore kazık, jet grout, DSM, mini kazık ve çakma kazıklarda statik yükleme deneyi yapıyor, sonuçları mühendis onaylı raporla teslim ediyoruz.

Kazık Yükleme Deneyi Özet Bilgiler

Konu	Uygulamadaki değer
Standart	ASTM D1143/D1143M (eksenel basınç). Eşdeğer Avrupa standardı TS EN ISO 22477-1’dir.
Maksimum test yükü	Şartnamede aksi belirtilmedikçe tasarım yükünün 1,5 katı. ASTM D1143 sürdürülen yük yönteminde tekil kazıkta 2 katı.
Deney sayısı	Şartnameye göre belirlenir. Genel kabul her 100 kazıkta 1 deneydir.
Deney zamanı	İdeal olan kazık betonunun 28 günlük olmasıdır. Beton yeterli dayanıma ulaştıysa 5–7 günde de deney yapılabilir.
Süre	Hazırlık ve kaynak işleri 3–24 saat, sahada yükleme ve ölçüm 3–24 saat, raporlama 1 gün.
Kazık başlığı	80 cm çaplı kazık için 80×80×80 cm, 100 cm çaplı kazık için 100×100×100 cm küp başlık.

Kazık Yükleme Deneyi Neden Yapılır?

Kazık taşıma gücü hesapları zemin parametrelerine ve kabullere dayanır. Yükleme deneyi bu kabulleri gerçek bir kazık üzerinde sınar. Deney sonunda şu bilgiler elde edilir:

• Tasarım yükündeki oturma miktarı
• Yük kaldırıldıktan sonra kalan kalıcı oturma
• Kazığın göçme (nihai) yüküne ne kadar yaklaştığı
• Tasarımdaki güvenlik katsayısının sahada sağlanıp sağlanmadığı

Deney iki amaçla yapılabilir. Ön deney (tasarım deneyi), imalattan önce bir deneme kazığında yapılır ve kazık boyunun kesinleştirilmesini sağlar. Kontrol deneyi ise imalatı tamamlanmış çalışan kazıklardan seçilen bir kazıkta yapılır.

Kazık Yükleme Deneyi Nasıl Yapılır?

1. Kazık başlığının hazırlanması. Kazık başı kırılır, yükün eksenel aktarılması için düzgün yüzeyli bir başlık dökülür.
2. Reaksiyon sisteminin kurulması. Krikonun uygulayacağı yük, reaksiyon kazıklarına bağlı bir kirişle, ankrajlarla ya da ölü yük platformuyla karşılanır. Reaksiyon kazıkları test kazığından en az 5 kazık çapı ve en az 2,5 m açıkta olmalıdır.
3. Kriko ve yük hücresinin yerleştirilmesi. Hidrolik kriko kazık başlığı ile reaksiyon kirişi arasına merkezlenir. Yük, kalibrasyonlu yük hücresi ve manometreyle ölçülür.
4. Ölçüm sisteminin kurulması. Kazık başına en az iki, tercihen dört komparatör ya da elektronik deplasman sensörü bağlanır. Sensörlerin oturduğu referans kirişi kazıktan ve reaksiyon sisteminden bağımsız mesnetlenir.
5. Kademeli yükleme. Yük, seçilen prosedüre göre kademeler halinde artırılır ve her kademede zaman–oturma okumaları alınır.
6. Maksimum yükte bekleme. Test yüküne ulaşıldığında yük sabit tutulur ve oturmanın durulduğu doğrulanır.
7. Boşaltma. Yük kademeli olarak kaldırılır, geri dönen ve kalıcı oturma kaydedilir.
8. Raporlama. Yük–oturma ve zaman–oturma grafikleri çizilir, sonuç proje kriterine göre değerlendirilir.

ASTM D1143’e Göre Yükleme Prosedürleri

ASTM D1143 tek bir yükleme şekli tanımlamaz. Hangi prosedürün uygulanacağı proje şartnamesinde belirtilir. Sahada en sık kullanılanlar şunlardır:

Prosedür	Yük kademesi	Bekleme
Hızlı deney (Quick Test)	Öngörülen göçme yükünün %5’i	Her kademede 4–15 dakika sabit süre
Sürdürülen yük deneyi (Maintained Test)	Tasarım yükünün %25’i, tekil kazıkta %200’e kadar	Oturma hızı 0,25 mm/saatin altına inene kadar, en fazla 2 saat. Maksimum yükte 12–24 saat
Çevrimli yükleme (Cyclic)	Tasarım yükünün %50, %100 ve %150’si	Her seviyeden sonra boşaltma ve yeniden yükleme
Sabit penetrasyon hızı (CRP)	Yük değil, oturma hızı sabit tutulur	Kazık sürekli hareket ettirilir, göçme yükü aranır

Reaksiyon Sistemleri

Reaksiyon kazıklı sistem

Test kazığının iki yanındaki kazıklar çekmeye çalışır ve reaksiyon kirişini tutar. Sahada en yaygın yöntemdir. Donatısız (plastik) kazıklarda deney yapılacaksa reaksiyon kazıklarına çekme yükünü taşıyacak donatı konması gerekir.

Ölü yük (kentledge) sistemi

Reaksiyon, çelik platform üzerine dizilen beton blok ya da çelik ağırlıklarla sağlanır. Ağırlık, test yükünden en az %10 fazla olmalıdır. Reaksiyon kazığı yapılamayan sahalarda tercih edilir.

Ankrajlı sistem

Reaksiyon kirişi zemine ya da kayaya yapılan ankrajlarla tutulur. Yüksek test yüklerinde ve kaya zeminlerde ekonomiktir.

Yük–Oturma Eğrisi ve Sonuçların Değerlendirilmesi

Yük–oturma eğrisi, uygulanan her yük kademesine karşılık kazık başında ölçülen oturmayı gösterir. Eğrinin eğimi ani biçimde artıyorsa kazık göçme yüküne yaklaşmıştır. Göçme yükü ve izin verilebilir yük şu yöntemlerle belirlenir:

• Davisson yöntemi: Kazığın elastik kısalma doğrusu, 3,8 mm + kazık çapı/120 kadar ötelenir. Bu doğrunun eğriyi kestiği yük göçme yükü kabul edilir.
• %10 çap kriteri: Kazık çapının %10’u kadar oturmaya karşılık gelen yük nihai yük sayılır.
• Chin-Kondner, Brinch Hansen, De Beer ve Mazurkiewicz yöntemleri: Kazık göçmeye kadar yüklenmediğinde eğriden göçme yükünü tahmin etmek için kullanılır.

Kontrol deneylerinde çoğunlukla göçme aranmaz. Şartnamedeki oturma sınırının test yükünde aşılmaması yeterlidir.

Kazık Yükleme Deneyi Fiyatı

Kazık yükleme deneyi fiyatını en çok maksimum test yükü (ton) ve reaksiyon sisteminin tipi belirler. Reaksiyon kazıkları hazırsa maliyet düşer, ölü yük platformu gerekiyorsa nakliye ve vinç maliyeti eklenir. Deney adedi, sahanın şehir dışında olması ve istenen prosedürün süresi de fiyatı etkiler.

Hızlı teklif için şu bilgileri gönderin: kazık çapı ve boyu, tasarım yükü, deney adedi, sahanın bulunduğu il ve varsa şartname.

+90 533 616 18 67 numarasını arayabilir ya da iletişim sayfasından proje bilgilerinizi iletebilirsiniz.

Kazık Yükleme Deneyi ile Diğer Kazık Testlerinin Farkı

Test	Neyi ölçer?
Statik kazık yükleme deneyi	Basınç yükü altında taşıma gücü ve oturma
Dinamik kazık yükleme deneyi (PDA)	Darbe ile taşıma gücü tahmini. Hızlıdır, statik deneyle kalibre edilir
Kazık çekme deneyi	Çekme yükü altında davranış (ASTM D3689)
Kazık süreklilik testi (PIT)	Kazık gövdesinde kırık, boyun verme, süreksizlik. Taşıma gücü vermez
Cross hole sonic logging (CSL)	Beton kalitesi ve boşluklar. Taşıma gücü vermez

Sıkça Sorulan Sorular

Kazık yükleme deneyi kaç adet yapılmalıdır?

Adet proje şartnamesinde belirtilir. Şartnamede yoksa genel kabul her 100 kazıkta 1 deney yapılmasıdır.

Kazık yapıldıktan kaç gün sonra yükleme deneyi yapılır?

İdeal olan 28 gün beklemektir. Beton yeterli dayanıma ulaştıysa 5–7 gün sonra da deney yapılabilir.

Kazık yükleme deneyinde kaç ton yük uygulanır?

Aksi belirtilmedikçe test yükü, kazığın tasarım yükünün 1,5 katıdır. ASTM D1143 sürdürülen yük yönteminde tekil kazıklar tasarım yükünün 2 katına kadar yüklenir.

Kazık yükleme deneyi ne kadar sürer?

Kaynak ve hazırlık işleri 3–24 saat, sahada yükleme ve ölçüm 3–24 saat sürer. Rapor bir gün içinde hazırlanır.

Kazık yükleme deneyi hangi standarda göre yapılır?

Basınç deneylerinde ASTM D1143/D1143M, çekme deneylerinde ASTM D3689, yanal yükleme deneylerinde ASTM D3966 kullanılır. Avrupa standardı TS EN ISO 22477-1’dir.

Donatısız (plastik) kazıklarda yükleme deneyi yapılır mı?

Evet. Reaksiyon kazıklarına çekme yükünü taşıyacak kadar donatı konularak yapılabilir.

Jet grout kolonlarında yükleme deneyi yapılır mı?

Evet. Jet grout ve DSM kolonlarında da aynı düzenekle statik yükleme deneyi yapılır. Test yükü ve kabul kriteri proje şartnamesine göre belirlenir.