Dolgu testleri · Kompaksiyon · Standart ve modifiye
Proktor Deneyi
Dolgu malzemenizin en büyük kuru yoğunluğunu ve optimum su içeriğini belirliyoruz. Numuneyi sahadan alıyor, deneyi akredite laboratuvarda ASTM D698 ya da ASTM D1557’ye göre yaptırıyor, sonucu saha sıkışma kontrolünde kullanıyoruz.
Doğrudan arayın: 0533 616 18 67
- Akredite laboratuvarda deney
- Standart ve modifiye
- Saha sıkışma kontrolü tek elden
- TANAP, İstanbul Havalimanı
- Tokmak: 2,5 kg standart, 4,5 kg modifiye
- Kılavuz boru, sabit düşüş yüksekliği
- Uzatma yakası
- Kalıp, yaklaşık 1 litre
- Tabakalar: 3 standart, 5 modifiye
- Taban plakası
Tanım
Proktor deneyi nedir?
Proktor deneyi, bir zeminin belirli bir sıkıştırma enerjisiyle ulaşabileceği en büyük kuru yoğunluğu ve bu yoğunluğa ulaşılan optimum su içeriğini bulan laboratuvar deneyidir. Kompaksiyon deneyi ya da sıkıştırma deneyi olarak da bilinir.
Zemin farklı su içeriklerinde kalıba tabaka tabaka sıkıştırılır, her denemede kuru yoğunluk hesaplanır. Noktalardan çizilen eğrinin tepesi en büyük kuru yoğunluğu ve optimum su içeriğini verir.
Sonuç, sahada sıkışmanın kontrolünde referans değerdir. Nükleer sıkışma testi ya da kum konisi ile ölçülen saha kuru yoğunluğu bu değere bölünür ve sıkışma yüzdesi bulunur.
Bir bakışta
| Standartlar | ASTM D698 (standart Proktor), ASTM D1557 (modifiye Proktor), TS 1900-1. |
|---|---|
| Sonuçlar | En büyük kuru yoğunluk (γd,max) ve optimum su içeriği (wopt). |
| Deneme sayısı | Artan su içeriklerinde 4–5 deneme. |
| Numune | Her malzeme için 10–15 kg. |
| Laboratuvar | Akredite laboratuvarda yapılır, raporu laboratuvar düzenler. |
| Kullanım | Dolgu, yol, havalimanı, boru hattı ve bina altı kontrollü dolgularda sıkışma kontrolü. |
Deney türleri
Standart Proktor mu, modifiye Proktor mu?
İki deney aynı şekilde yapılır, fark sıkıştırma enerjisindedir. Hangisinin esas alınacağını proje şartnamesi belirler. Modifiye Proktor yaklaşık 4,5 kat enerji uyguladığı için daha yüksek kuru yoğunluk ve daha düşük optimum su içeriği verir.
| Standart Proktor | Modifiye Proktor | |
|---|---|---|
| Standart | ASTM D698 | ASTM D1557 |
| Tokmak | 2,5 kg (24,4 N) | 4,5 kg (44,5 N) |
| Düşüş yüksekliği | 305 mm | 457 mm |
| Tabaka × darbe | 3 × 25 (101,6 mm kalıpta) | 5 × 25 (101,6 mm kalıpta) |
| Sıkıştırma enerjisi | 600 kN·m/m³ | 2.700 kN·m/m³ |
| Nerede istenir? | Bina altı dolgular, genel dolgular, boru hattı geri dolgusu | Yol alt temel ve temel tabakaları, havalimanı, ağır yük taşıyan sahalar |
Süreç
Proktor deneyi nasıl yapılır?
- Numune alınırDolguda kullanılacak malzemeden 10–15 kg temsili numune alınır. Ocak ya da malzeme değişirse her malzeme için ayrı numune gerekir.
- Laboratuvara teslim edilirNumuneyi akredite laboratuvara biz teslim ederiz. Şartnamedeki deney türü (standart ya da modifiye) laboratuvara bildirilir.
- Numune hazırlanırNumune kurutulur, elenir ve birkaç parçaya ayrılır. Her parçaya farklı miktarda su katılır.
- Kalıpta sıkıştırılırHer parça kalıba tabaka tabaka konur, her tabakaya tokmakla sabit sayıda darbe uygulanır.
- Tartılır ve su içeriği bulunurKalıp tartılarak yaş yoğunluk, etüvde kurutularak su içeriği bulunur. Kuru yoğunluk hesaplanır.
- Eğri çizilir ve raporlanır4–5 noktadan kompaksiyon eğrisi çizilir. Eğrinin tepesinden en büyük kuru yoğunluk ve optimum su içeriği okunur.
Sonuçların okunması
Kompaksiyon eğrisi nasıl okunur?
Kuru yarıda su arttıkça daneler kayar ve zemin daha iyi sıkışır. Optimum su içeriğinden sonra boşlukları su doldurur ve kuru yoğunluk düşer. Eğri hiçbir zaman sıfır hava boşluğu çizgisini geçemez.
| No | Su içeriği (%) | Kuru yoğunluk (g/cm³) |
|---|
Fiyat
Proktor deneyi fiyatı
Fiyatı en çok malzeme (numune) sayısı ve deney türü belirler.
- Her farklı malzeme için ayrı Proktor deneyi gerekir
- Modifiye Proktor, standart Proktora göre daha fazla iş gerektirir
- Saha sıkışma kontrolüyle birlikte alındığında numune alma aynı ziyarette yapılır
- Şehir dışı sahalarda numune alma için yol eklenir
Yandaki bilgileri doldurun, mesajınız hazır olarak WhatsApp’ta açılsın. Şartnameniz varsa aynı sohbete ekleyin.
Numune
Numune alırken dikkat edilecekler
- Numune dolguda gerçekten kullanılacak malzemeden alınmalı
- Her malzeme için 10–15 kg yeterlidir, iri daneli malzemede daha fazla gerekir
- Farklı ocak ya da hafriyattan gelen malzemeler karıştırılmamalı
- Numune çuvallanıp etiketlenmeli: proje, malzeme, alındığı yer ve tarih
- Sahadaki malzeme değişirse yeni numune alınmalı
Deney sonunda
Raporda neler var?
- Uygulanan standart ve deney türü
- Her denemenin su içeriği ve kuru yoğunluğu
- Kompaksiyon eğrisi
- En büyük kuru yoğunluk ve optimum su içeriği
- Akredite laboratuvarın raporu ve imzası
Referanslar
Proktor ve sıkışma kontrolü yaptığımız projeler
- TANAP Projesi, boru hattı dolgu sıkışma testleri
- BOTAŞ Silivri Doğal Gaz Depolama, sıkışma testleri
- İstanbul Havalimanı
- Ereğli Demir Çelik Fabrikaları A.Ş.
- Çanakkale katı atık depolama sahası
- TOKİ Silivri konutları
Proktordan sonra
Sahada sıkışma nasıl kontrol edilir?
| Deney | Neyi ölçer? | Proktor gerekir mi? |
|---|---|---|
| Nükleer sıkışma testi | Yerinde yoğunluk ve su içeriği, % Proktor | Evet |
| Kum konisi testi | Yerinde yoğunluk | Evet |
| Dinamik plaka yükleme (LWD) | Dinamik deformasyon modülü Evd | Hayır, modül ölçer |
| Statik plaka yükleme | Ev1, Ev2 ve Ev2/Ev1 | Hayır, modül ölçer |
| CBR | Kaliforniya taşıma oranı | Numune optimum su içeriğinde hazırlanır |
Sıkça sorulan sorular
Proktor deneyi hakkında merak edilenler
Proktor deneyi nedir?
Bir zeminin belirli bir sıkıştırma enerjisiyle ulaşabileceği en büyük kuru yoğunluğu ve bu yoğunluğa ulaşılan optimum su içeriğini bulan laboratuvar deneyidir. Sonuç sahada sıkışma kontrolünde referans olarak kullanılır.
Standart ve modifiye Proktor arasındaki fark nedir?
Fark sıkıştırma enerjisindedir. Standart Proktor (ASTM D698) 2,5 kg tokmak ve 305 mm düşüşle 3 tabakada yapılır. Modifiye Proktor (ASTM D1557) 4,5 kg tokmak ve 457 mm düşüşle 5 tabakada yapılır ve yaklaşık 4,5 kat enerji uygular.
Proktor deneyi için ne kadar numune gerekir?
Her malzeme için 10–15 kg numune yeterlidir. İri daneli malzemelerde daha büyük kalıp kullanıldığı için daha fazla numune gerekebilir.
Proktor deneyi hangi standarda göre yapılır?
Standart Proktor ASTM D698, modifiye Proktor ASTM D1557 standardına göre yapılır. Türkiye’de TS 1900-1 de kullanılır. Hangi deneyin esas alınacağını proje şartnamesi belirler.
Optimum su içeriği ne demek?
Zeminin en yüksek kuru yoğunluğa ulaştığı su içeriğidir. Bundan daha kuru zeminde daneler iyi kaymaz, daha ıslak zeminde ise boşlukları su doldurur. Her iki durumda da aynı enerjiyle daha düşük kuru yoğunluk elde edilir.
Sahada yüzde kaç sıkışma istenir?
Kabul değerini proje şartnamesi belirler. Çoğu dolgu işinde Proktor değerinin %95–98’i istenir. Değer tabakanın yerine ve esas alınan Proktor deneyine göre değişir.
Proktor deneyi her malzeme için ayrı mı yapılır?
Evet. En büyük kuru yoğunluk malzemeye özgüdür. Ocak, hafriyat ya da malzeme değiştiğinde yeni Proktor deneyi yapılmalıdır, yoksa sahadaki sıkışma yüzdesi yanlış hesaplanır.
Proktor deneyini kim yapıyor?
Numuneyi sahadan biz alıyoruz. Deney akredite bir laboratuvarda yapılıyor ve raporu laboratuvar düzenliyor. Sonucu saha sıkışma kontrolünde biz kullanıyoruz.
Proktor deneyinden sonra sahada hangi test yapılır?
Saha kuru yoğunluğu nükleer sıkışma testi ya da kum konisi testiyle ölçülür ve Proktor değerine bölünerek sıkışma yüzdesi bulunur. Şartname modül istiyorsa dinamik ya da statik plaka yükleme deneyi yapılır.
Sıfır hava boşluğu çizgisi nedir?
Zemindeki boşlukların tamamen suyla dolu olduğu, yani hiç hava kalmadığı durumdaki kuru yoğunluğu gösteren çizgidir. Dane yoğunluğuna bağlıdır. Kompaksiyon eğrisi bu çizgiyi geçemez, geçiyorsa ölçümde ya da dane yoğunluğunda hata vardır.
Dolguya başlamadan Proktor değerinizi alın
Malzeme sayısını, deney türünü ve sahanın bulunduğu ili iletin. Numuneyi alıp akredite laboratuvarda deneyi yaptıralım, saha kontrolünü de birlikte planlayalım.
Sarıgöl Mah. Mezarlık Sk. C1 No: 108 İç Kapı No: 63
Gaziosmanpaşa / İstanbul
GSM: 0533 616 18 67
Tel: 0212 369 00 16
info@zeminarastirma.com
Pzt–Cuma 08:00–19:00 · Cmt–Paz 08:00–14:00