Dolgu testleri · LWD · Hafif düşen ağırlık deneyi
Dinamik Plaka Yükleme Deneyi (LWD)
Dolgu, yol alt temeli, demiryolu ve boru hattı trençlerinde zeminin sıkışmasını ve taşıma gücünü sahada kontrol ediyoruz. Dinamik deformasyon modülü Evd’yi TP BF-StB Bölüm B 8.3’e göre ölçüyor, sonucu nokta başına yaklaşık 3 dakikada veriyoruz.
Doğrudan arayın: 0533 616 18 67
- Nokta başına ~3 dakika
- TP BF-StB B 8.3
- 2001’den beri sahada
- Dar trençlerde de uygulanır
- Düşen ağırlık, 10 kg
- Kılavuz çubuk ve serbest bırakma
- Yay sönümleyici
- Yükleme plakası Ø300 mm, ivme sensörü
- Ölçüm cihazı, Evd ekranda ve yazıcıda
- Etki derinliği yaklaşık plaka çapı kadar
Tanım
Dinamik plaka yükleme deneyi nedir?
Dinamik plaka yükleme deneyi, zemine yerleştirilen 300 mm çaplı bir plakanın üzerine 10 kg’lık ağırlığın düşürüldüğü ve plakanın oturmasının ölçüldüğü bir saha deneyidir. Sonuç dinamik deformasyon modülü Evd (MN/m²) olarak verilir. Uluslararası adı LWD (Light Weight Deflectometer), Türkçede hafif düşen ağırlık deneyi ya da defloktometre deneyi olarak da geçer.
Evd yüksekse tabaka iyi sıkışmış ve rijittir, düşükse yetersiz sıkışmış ya da yumuşaktır. Deney, dolgunun ve yol üst yapısı altındaki granüler tabakaların her katmanında sıkışma kontrolü için kullanılır. Kamyon ya da iş makinesi gerektirmediği için dar trençlerde ve ulaşılması zor noktalarda da yapılır.
Uygun malzemeler: en büyük dane boyutu 63 mm’ye kadar olan granüler dolgular, kırmataş ve alt temel malzemeleri, katı kıvamdaki ince daneli zeminler.
Bir bakışta
| Standart | TP BF-StB Bölüm B 8.3 (Alman yol yapım şartnamesi). Benzer yöntemler ASTM E2583 ve ASTM E2835. |
|---|---|
| Düşen ağırlık | 10 kg. Plaka çapı 300 mm. |
| Darbe | En büyük kuvvet 7,07 kN, süre 17 ms. Plaka altında 0,1 MN/m² gerilme. |
| Ölçüm aralığı | Evd 15–70 MN/m². |
| Etki derinliği | Yaklaşık plaka çapı kadar, 300 mm. |
| Süre | Nokta başına yaklaşık 3 dakika. Sonuç sahada ekranda ve yazıcı çıktısında. |
Uygulama koşulları
LWD ne zaman uygundur, ne zaman değildir?
Uygun olduğu durumlar
- Dolgu ve alt temel tabakalarında her katmanın sıkışma kontrolü
- Boru hattı, kablo ve kanalizasyon trençlerinde geri dolgu kontrolü
- Kısa sürede çok sayıda noktada ölçüm gereken geniş sahalar
- Statik plaka yükleme için araç giremeyen dar alanlar
- Zayıf bölgeleri hızla bulup ek deney noktası belirlemek
Uygun olmadığı durumlar
- Donmuş zemin ve 0 °C altı ya da 40 °C üstü hava sıcaklığı
- Yumuşak ya da çamur kıvamındaki ince daneli zeminler
- Plaka altında 63 mm’den büyük dane bulunan malzemeler
- Eğimi %6’dan fazla olan yüzeyler
- Evd’nin 70 MN/m²’yi aştığı çok rijit tabakalar. Bunlarda statik plaka yükleme deneyi yapılır
Saha uygulaması
Dinamik plaka yükleme deneyi nasıl yapılır?
- Yüzey hazırlanırDeney noktası düzeltilir, gevşek daneler alınır. Plakanın tam oturması için gerekirse altına birkaç milimetre kuru kum serilir. Kurumuş kabuk ya da ıslanmış yüzey varsa kaldırılır.
- Plaka yerleştirilir300 mm’lik plaka yüzeye oturtulur ve hafifçe döndürülerek tam temas sağlanır. Kılavuz çubuk ve düşen ağırlık plakanın üzerine dik olarak takılır.
- Ölçüm cihazı bağlanırPlakadaki ivme sensörü kabloyla ölçüm cihazına bağlanır, nokta numarası girilir.
- Üç ön yükleme darbesiAğırlık üç kez bırakılır. Bu darbeler plakayı yüzeye oturtur ve ölçüme katılmaz.
- Üç ölçüm darbesiAğırlık üç kez daha bırakılır, her darbede plakanın oturması ölçülür. Ağırlık her darbeden sonra yakalanır, ikinci kez çarpmasına izin verilmez.
- Evd hesaplanır ve kaydedilirCihaz üç oturmanın ortalamasından Evd’yi hesaplar, ekranda gösterir ve yazıcıdan çıktı verir. Sonuçlar nokta krokisiyle birlikte raporlanır.
Sonuçların okunması
Evd nasıl hesaplanır?
Darbe plaka altında 0,1 MN/m² gerilme oluşturur. Cihaz üç ölçüm darbesinin oturma ortalamasını (s) alır ve Evd’yi hesaplar:
Evd = 22,5 / s
Burada s milimetre cinsinden ortalama oturmadır. Örneğin ortalama oturma 0,45 mm ise Evd 50 MN/m²’dir. Oturma küçüldükçe Evd büyür.
Evd: 50,0 MN/m²
Kabul değerini proje şartnamesi belirler. Evd ile statik plaka deneyinin Ev2 değeri arasında her zemin için geçerli tek bir dönüşüm yoktur. Şartname Ev2 istiyorsa, sahada birkaç noktada iki deney yan yana yapılarak o malzemeye özel ilişki kurulur.
Fiyat
Dinamik plaka yükleme deneyi fiyatı
Fiyatı en çok nokta sayısı ve sahanın bulunduğu il belirler.
- Nokta sayısı arttıkça nokta başına fiyat düşer
- Katman katman tekrarlanan kontrollerde sefer sayısı fiyatı etkiler
- Düşük çıkan noktalarda kum konisi, nükleer yoğunluk ya da CBR eklenebilir
- Şehir dışı sahalarda yol ve konaklama eklenir
Yandaki bilgileri doldurun, mesajınız hazır olarak WhatsApp’ta açılsın. Şartnameniz ve deney noktalarını gösteren krokiniz varsa aynı sohbete ekleyin.
Deney gününden önce
Sahada sizden beklenen hazırlık
- Kontrol edilecek tabaka serilmiş, sıkıştırılmış ve tesviye edilmiş olmalı
- Yüzeyde su birikintisi ve donma olmamalı
- Deney noktalarının yeri, kroki ya da kilometre bilgisi belirlenmiş olmalı
- Varsa şartnamedeki kabul değeri ve deney sıklığı bize iletilmeli
- Düşük çıkan noktalarda yeniden sıkıştırma için iş makinesi hazır olmalı
Deney sonunda
Raporda neler var?
- Her nokta için üç ölçüm darbesinin oturması ve Evd değeri
- Deney noktalarının yeri ve tabaka bilgisi
- Şartnamedeki kabul değerine göre uygun ya da uygun değil değerlendirmesi
- Cihazın yazıcı çıktıları
- Düşük çıkan bölgeler için öneriler
Uygulama alanları
Dinamik plaka yükleme deneyi nerelerde yapılır?
Karşılaştırma
Hangi sıkışma kontrol deneyini seçmeli?
| Deney | Neyi ölçer? | Ne zaman seçilir? |
|---|---|---|
| Dinamik plaka yükleme (LWD) | Dinamik deformasyon modülü Evd | Çok sayıda noktanın hızlı kontrolü, dar alanlar ve trençler |
| Statik plaka yükleme | Deformasyon modülleri Ev1, Ev2 ve Ev2/Ev1 oranı | Şartname Ev2 istediğinde ve rijit tabakalarda. Reaksiyon için kamyon ya da iş makinesi gerekir |
| Nükleer sıkışma testi | Yerinde yoğunluk ve su içeriği, Proktor’a göre sıkışma yüzdesi | Sıkışma yüzdesi istendiğinde, hızlı yoğunluk kontrolü |
| Kum konisi testi | Yerinde yoğunluk | Nükleer cihazın kullanılamadığı ya da doğrulama istendiği durumlar |
| CBR | Kaliforniya taşıma oranı | Yol üst yapısı tasarımı için malzeme taşıma gücü |
Sıkça sorulan sorular
Dinamik plaka yükleme deneyi hakkında merak edilenler
Dinamik plaka yükleme deneyi nedir?
Zemine yerleştirilen 300 mm çaplı plakanın üzerine 10 kg’lık ağırlığın düşürüldüğü ve plakanın oturmasının ölçüldüğü bir saha deneyidir. Sonuç dinamik deformasyon modülü Evd olarak verilir ve dolgunun sıkışmasını ve taşıma gücünü gösterir.
LWD ne demek?
LWD, Light Weight Deflectometer kelimelerinin kısaltmasıdır. Türkçede hafif düşen ağırlık deneyi, defloktometre deneyi ya da dinamik plaka yükleme deneyi olarak adlandırılır.
Dinamik plaka yükleme deneyi hangi standarda göre yapılır?
Türkiye’de en çok Alman yol yapım şartnamesi TP BF-StB Bölüm B 8.3 esas alınır. Benzer yöntemler ASTM E2583 ve ASTM E2835 standartlarında tanımlanır.
Evd nasıl hesaplanır?
Cihaz üç ölçüm darbesindeki plaka oturmasının ortalamasını alır. 300 mm plaka için Evd = 22,5 / s formülüyle hesaplanır. Burada s milimetre cinsinden ortalama oturmadır. Örneğin 0,45 mm oturma 50 MN/m² Evd’ye karşılık gelir.
Evd kabul değeri kaç olmalı?
Kabul değerini proje şartnamesi belirler. Değer tabakanın yeri ve malzemesine göre değişir. LWD ile ölçülebilen aralık 15–70 MN/m²’dir. Daha yüksek değer istenen tabakalarda statik plaka yükleme deneyi yapılır.
Evd ile Ev2 arasında ilişki var mı?
Her zemin için geçerli tek bir dönüşüm yoktur. Şartname Ev2 istiyorsa, sahada birkaç noktada dinamik ve statik plaka deneyi yan yana yapılarak o malzemeye özel bir ilişki kurulur. Sonra kontroller hızlı olan LWD ile sürdürülür.
Dinamik plaka yükleme deneyi ne kadar sürer?
Nokta başına yaklaşık 3 dakika sürer. Sonuç sahada cihazın ekranında görülür ve yazıcıdan çıktı alınır.
Hangi zeminlerde dinamik plaka yükleme deneyi yapılamaz?
Donmuş zeminde, yumuşak kıvamdaki ince daneli zeminlerde, plaka altında 63 mm’den büyük dane bulunan malzemelerde ve eğimi %6’yı aşan yüzeylerde yapılmaz. Hava sıcaklığı 0–40 °C arasında olmalıdır.
Dinamik plaka ile statik plaka yükleme deneyi arasındaki fark nedir?
Statik deneyde plaka hidrolik krikoyla kademeli yüklenir ve reaksiyon için kamyon ya da iş makinesi gerekir. Sonuç Ev1, Ev2 ve Ev2/Ev1 oranıdır. Dinamik deneyde yük düşen ağırlıkla bir kez verilir, araç gerekmez ve ölçüm birkaç dakikada biter. Sonuç Evd’dir.
Deney ne kadar derinliği kontrol eder?
Etki derinliği yaklaşık plaka çapı kadardır, yani 300 mm civarındadır. Bu nedenle her sıkıştırılan katman ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Dolgunuzu bir sonraki katmandan önce kontrol edelim
Nokta sayısını, işin türünü ve sahanın bulunduğu ili iletin. Saha gününü planlayıp teklifimizi gönderelim.
Sarıgöl Mah. Mezarlık Sk. C1 No: 108 İç Kapı No: 63
Gaziosmanpaşa / İstanbul
GSM: 0533 616 18 67
Tel: 0212 369 00 16
info@zeminarastirma.com
Pzt–Cuma 08:00–19:00 · Cmt–Paz 08:00–14:00